Τα Λαζάρια στην Αιτωλοακαρνανία !

Η δεύτερη πολιορκία και η έξοδος του Μεσολογγίου
Απρίλιος 10, 2020
Το μεγάλο έργο υδροδότησης του Αγρινίου στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης»
Απρίλιος 11, 2020

Το πρωί της παραμονής του Λαζάρου, η παράδοση συναντά τους Αιτωλοακαρνάνες με τον πιο εντυπωσιακό εθιμικό τρόπο!

Στην Μακρυνεία και ποιο ειδικά στην Ματαράγγα, κάθε χρόνο οι άνθρωποι αναβίωσαν τα Λαζάρια.

Την ημέρα του Λαζάρου οι άνθρωποι τιμούν τη μνήμη των νεκρών και εύχονται ο ένας στον άλλον υγεία και αγάπη. Η γιορτή είναι κινητή και γιορτάζεται το Σάββατο πριν την Κυριακή των Βαΐων, δηλαδή μια εβδομάδα πριν το Πάσχα. Αυτήν την ημέρα η εκκλησία τιμά την ανάσταση του Λαζάρου από τον Ιησού Χριστό.

Είναι tο έθιμο που προέρχεται από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και αναβιώνει έως σήμερα.

Με την διαδικασία αυτού του εθίμου πιστεύεται ότι συμβολίζεται ο ερχομός της Άνοιξης.

Οι άνθρωποι δεν θρηνούν απλά τους νεκρούς τους την ημέρα αυτή. Πιστεύεται πως όσοι έχουν πεθάνει προστατεύουν τους ζωντανούς και τους ευλογούν με γονιμότητα.

Η άλλη πλευρά της γιορτής είναι ζωηρή και γελαστή. Σε πολλά μέρη της χώρας τα νέα κορίτσια που πρόκειται σύντομα να παντρευτούν βάζουν τις καλές τους φορεσιές και τα κοσμήματά τους και γυρνάνε τα χωριά ή τις πόλεις τους με τελετουργικά τραγούδια και χορούς ευχόμενα σε όλους υγεία, χαρά, ευτυχία και απογόνους.

Οι νοικοκύρηδες τα υποδέχονται εγκάρδια και τα φιλεύουν πίτες και αυγά τα οποία να βάψουν για το Πάσχα.

Ο λαός πιστεύει πως αυτές τις μέρες οι νεκροί παίρνουν την άδεια να βγουν από τα μνήματα και να συναντήσουν τους συγγενείς τους. Το Ψυχοσάββατο του Λαζάρου οι γυναίκες ζυμώνουν τελετουργικά ψωμιά διακοσμημένα με σταυρούς και τα πηγαίνουν την Κυριακή στα νεκροταφεία μαζί με κόλλυβα και κρασί το οποίο χύνουν στη γη σαν σπονδή και κερνάνε τους παριστάμενους.

Συνδεδεμένο παράλληλα το έθιμο με την Ι. Π. Μεσολογγίου , οπου κατά την έξοδο του Μεσολογγίου οι κλέφτες του Ζυγού χτυπούσαν τα Λαζάρια για αντιπερισπασμό και για να δώσουν την εντύπωση στον εχθρό ότι η ελληνική πλευρά διαθέτει πολυάριθμο στρατό.

Το χρονικό της περιόδου αυτής οι οπλαρχηγοί, πριν γίνει η έξοδος, είχαν προγραμματίσει να αιφνιδιάσει του Τούρκους από πίσω ο Καραϊσκάκης. Όμως ο Καραϊσκάκης αρρώστησε και έμεινε στη Δερβέκιστα (Ανάληψη) και έτσι οι κάτοικοι του Αρακύνθου αποφάσισαν να αιφνιδιάσουν εκείνοι τους Τούρκους ούτως ώστε να μπορέσουν οι πολιορκημένοι να βγουν από την πόλη. Έτσι, έβγαλαν τα κύπρια απ’ τα πρόβατα, σχημάτισαν με ξύλα ένα σταυρό και τοποθέτησαν τα κύπρια και βγήκαν πίσω από τους Τούρκους χτυπώντας τα κουδούνια καταφέρνοντας έτσι να τους αιφνιδιάσουν για λίγο.

Κάθε χρόνο, σύμφωνα με τον Χαρίλαο Γκάιντα, το έθιμο αναβιώνει στην περιοχή της Μακρυνείας  την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου, προσελκύοντας όλους τους Αιτωλοακαρνάνες και επισκέπτες για τον εορτασμό του Πάσχα.

Ἕνα ἄλλο ἔθιμο τῆς ἡμέρας αυτής εἶναι οἱ «Ἀγερμοί».

Τὰ παιδιὰ γυρνᾶνε ἀπὸ σπίτι σὲ σπίτι, κρατώντας ἕνα ὁμοίωμα τοῦ Λαζάρου ή το γνώριμο γεμάτο ανοιξιάτικα αγριολούλουδα στεφάνι, καὶ τραγουδοῦν τοὺς «Ἀγερμούς»

Μικροί και μεγάλοι φτιάχνουν το Λάζαρο για να κρεμάσουν τα κύπρια και να βγουν στις γειτονιές χτυπώντας τον, με το αζημίωτο βέβαια.

Τα κάλαντα του Λαζαρου που τραγουδούν στην Αιτωλοακαρνανία είναι τα εξεις…!

-Λάζαρε, πές μας τί εἶδες,
εἰς τὸν Ἅδη ποῦ ἐπῆγες;
-Εἶδα φόβους, εἶδα τρόμους,
εἶδα βάσανα καὶ πόνους.
Δῶστε μου λίγο νεράκι,
νὰ ξεπλύνω τὸ φαρμάκι.
Τῆς καρδούλας μου τὸ λέω,
καὶ μοιρολογῶ καὶ κλαίω.

Τοῦ χρόνου πάλι νά ῾ρθουμε,
μὲ ὑγεία νὰ σᾶς βροῦμε.
Στὸν οἶκο σας χαρούμενοι,
τὸν Λάζαρο νὰ ποῦμε.

Σὲ τοῦτο τ᾿ ἀρχοντόσπιτο
πέτρα νὰ μὴ ραΐσει.
Καὶ ὁ νοικοκύρης τοῦ σπιτιοῦ,
χρόνια πολλὰ νὰ ζήσει.

Νὰ ζήσει χρόνια ἑκατό,
καὶ νὰ τὰ ξεπεράσει.

του Φάνη Μπισμπίκη

image image