Λιμναία: Το κάστρο της σημερινής Αμφιλοχίας

Η Σφαγή των Νηπίων
Δεκέμβριος 29, 2016
Η ΑΡΕΙΑ ΦΥΛΗ
Δεκέμβριος 30, 2016

Η Λιμναία ήταν αρχαία Ακαρνανική πόλη, στη θέση της σημερινής Αμφιλοχίας και συγκεκριμένα στον ψηλο βραχώδη λόφο που υψώνεται πάνω από αυτήν.

Ηταν Δεκεμβρίος του 2006, όταν ο τότε Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, υπέγραφε τη σύμβαση παραχώρησης με την Κ/Ξ Νέα Οδός για τον Αυτοκινητόδρομο της Ιόνιας Οδού, του δρόμου που θα ένωνε το Αντίρριο με τα Ιωάννινα.

Χρειάστηκε να περάσουν 10 χρόνια και 8 ημέρες για να δούμε στην κυκλοφορία το πρώτο τμήμα της κατασκευής αυτής.

Μιας διαδρομής δίχως να ενώνει ουσιαστικά την μεγαλύτερη πόλη του μεγαλύτερου νομού τς χώρας, το Αγρίνιο στην Αιτωλοακαρνανία.

Αναλυτικότερα ο Δήμος Αγρινίου είναι δήμος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, που συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης από την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων της Αιτωλίας: Αγγελοκάστρου, Αγρινίου, Αρακύνθου, Θεστιέων, Μακρυνείας, Νεάπολης, Παναιτωλικού, Παραβόλας, Παρακαμπυλίων και Στράτου.

Η έκτασή του ανέρχεται σε 1246,65 τ.χλμ. και ο πληθυσμός σε 96.321 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Επομένως το Αγρίνιο είναι η μεγαλύτερη πόλη του νομού Αιτωλοακαρνανίας και αριθμεί πληθυσμό 62.639 (απογραφή 2011)  κατοίκων.

Ωστόσο με αφορμή την πρώτη από μία σειρά παραδόσεων τμημάτων της Ιόνιας Οδού μέχρι το τέλος Μαρτίου 2016, που ο δρόμος θα παραδοθεί στο σύνολό του, μας δίνεται η δυνατότητα να δούμε , να γνωρίσουμε αλλά και να μαθουμε για το Κάστρο της Αμφιλοχίας.

Ενα κάστρο άγνωστο σε πολλούς, αλλά πολύ σημαντικό για την ιστορία και την γεωγραφική του θέση.

Ποίο συγκεκριμένα στην σχεδίαση του νέου οδικού άξονα, της Ιόνιας Οδού, στη θέση  χ.θ. 93,7  ακριβώς πάνω απο την Αμφιλοχία, υπάρχει το «Πάρκο Θέασης» όπου κάποιος θα μπορεί να σταματά με το αυτοκίνητό του  και να βλέπει το Κάστρο της Αμφιλοχίας.

Πάνω από την αμφιθεατρικά χτισμένη Αμφιλοχία, στον μυχό του Αμβρακικού κόλπου, βρίσκεται ο λόφος που δεσπόζει η «Ακρόπολη» της Αμφιλοχίας

Στα Νοτιοανατολικά της πόλης της Αμφιλοχίας, και σε απόσταση μόλις 2 χιλ., βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Λιμναίας.

Στην επίπεδη κορυφή του λόφου βρισκόταν η ακρόπολη, που ερείπιά της σώζονται μέχρι σήμερα, ενώ στη βόρεια πλαγιά του, όπου η σημερινή Αμφιλοχία, ήταν χτισμένα τα σπίτια (η κάτω πόλη), που προστατεύονταν (ανατολικά και δυτικά) από δυο σκέλη ενός τείχους που ξεκινούσαν από την ακρόπολη και κατέρχονταν περίπου ως τη θάλασσα, όπου υπήρχε πιθανώς ένα προάστιο, το οποίο ίσως είχε αποτελέσει τον οικιστικό πυρήνα του ρωμαϊκού πολίσματος και της κατοπινής Αμφιλοχίας. [1]

Η πόλη είχε πρόσβαση στη λίμνη Αμβρακία και επικοινωνούσε με υπόγεια σήραγγα με το λιμάνι, στο μυχό του Αμβρακικού κόλπου.

Υπόγεια δίοδος πλάτους 2μ., ύψους 1,5μ. και μήκους 800μ. που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης,  αποτελούσε καθώς φαίνεται, διάδρομο επικοινωνίας της ακρόπολης με τη θάλασσα.

Η δίοδος αυτή ήταν προσπελάσιμη μέχρι τον Απρίλιο του 1944, όταν κατά τη διάρκεια βομβαρδισμού κάποια βόμβα που έπεσε κοντά, την απόφραξε μερικώς.

Η Λιμναία αναφέρεται από τους αρχαίους ΄Ελληνες ιστορικούς.

Ο Θουκυδίδης[2] συγκεκριμένα γράφει, όταν αναφέρεται στις επιχειρήσεις των Σπαρτιατών στην περιοχή της Δυτικής Ελλάδας, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου :

«Και διά της Αργείας ιόντες Λιμναίαν κώμην ατείχιστον επόρθησαν. Αφικνούνται τε επί Στράτος κ.λπ.».

Επομένως το 429 π.χ. η πόλη δεν είχε ακόμη τείχη.

Αργότερα,όταν ο Πολύβιος[3],   αναφέρεται στη Λιμναία (251 π.χ.), περιγράφοντας την εκστρατεία του Φιλίππου του Ε΄πατέρας του Περσέα εναντίον των Αιτωλών,  εκστρατεύει κατά του Θέρμου και περνάει από την Λιμναία, η οποία διαθέτει πλέον ισχυρό οχυρωματικό περίβολο.

Την περίοδο αυτή η πόλη είχε αποκτήσει ισχυρά τείχη.

Αλλά και  από τον Ξενοφώντα κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Σπαρτιάτη Αγησιλάου το 389 π.Χ. Οι αφηγήσεις αυτές υποδηλώνουν ότι οι πόλεις της Ακαρνανίας ήταν την εποχή αυτή σε μεγάλο βαθμό οχυρωμένες. [4]

Παρά τις λιγοστές αρχαιολογικές μαρτυρίες, θεωρείται πολύ πιθανό ότι η πόλη είχε επιβιώσει και μετά την ίδρυση της Νικόπολης, δηλαδή κατά την αυτοκρατορική περίοδο, ως πόλισμα εξαρτώμενο διοικητικά από αυτήν. Η επιβίωσή της οφειλόταν στη σπουδαία στρατηγική της θέση, καθώς από αυτή διερχόταν ο χερσαίος ρωμαίκός δρόμος Απολλωνίας- Νικόπολης- Αθήνας, που ένα παρακλάδι του οδηγούσε στο Άκτιο και τη Λευκάδα, ενώ από το λιμάνι της περνούσε ο θαλάσσιος δρόμος των ακτών του Αμβρακικού κόλπου.[5]

Το κάστρο της Λιμναίας φαίνεται πως κατοικούνταν και κατά τα χρόνια των Βυζαντινών και την Ενετοκρατία .

Τον 14ο αιώνα ήταν γνωστό με την ονομασία  Βάλτος και σ’ αυτόν αναφέρεται ο Ιωάννης Καντακουζηνός, παραθέτοντας διάφορες στρατηγικές  θέσεις του τότε ελληνικού χώρου. [6]

Στο ερημωμένο από αιώνες κάστρο, ο βεζίρης εγκατέστησε δια της βίας, τους κατοίκους της Αμπρακιάς.

Η τελευταία γνωστή οικιστική του φάση ανήκει στους χρόνους του Αλή – Πασά. [7]

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο Αλή Πασάς ίδρυσε στην πόλη εμπορικό σταθμό και πανδοχείο για να εξυπηρετούνται τα διερχόμενα Τούρκικα  καραβάνια. Αυτό το χάνι που στα Τούρκικα λέγονταν Karavan Sarai έδωσε και το όνομα μετέπειτα στην Αμφιλοχία, αφού για αρκετά χρόνια λέγονταν »Καρβασαράς». [8]

Πότε ακριβώς έπαψε να κατοικείται είναι άγνωστο.

Τέλος οι επισκέπτες σήμερα μπορούν να θαυμάζουν τις όμορφες τοιχοποιίες  στο τείχος της ακρόπολης,  όσο και στα δυο μακρά σκέλη, και στα λιγοστά ερείπια αρχαίων και μεσαιωνικών κτισμάτων που φιλοξενούνται στο πλάτωμα της Λιμναίας.

Παραπομπές – Πηγές

  • 1 Δ. Κ. Σαμσάρης, Η Άκτια Νικόπολη και η «χώρα» της (Νότια Ήπειρος-Ακαρνανία). Ιστορικογεωγραφική και επιγραφική συμβολή, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 124-125
  • 2 Θουκ. ΙΙ, 80, 8
  • 3 Πολυβ. V, 5, 12
  • 4 Δ. Σαμσάρης, Η Άκτια Νικόπολη, σ. 124
  • 5 http://amfilochia.tripod.com/LIMNAIA.HTM
  • 6 κεραμίδι Βάλτου
  • 7 http://iaitoloakarnania.gr/2015/11/mia-archea-poli-stin-amfilochia/
  • 8 http://www.cityofagrinio.gr/city/agrinio.html

Φωτογραφίες από Αρχαία Λιμναία – Αμφιλοχία

p-txt %ce%b1%ce%bc%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%b1-%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b1%ce%b9%ce%b1-%ce%bb%ce%b9%ce%bc%ce%bd%ce%b1%ce%b9%ce%b1-6

30606508

arxaia_limnaia1 arxaia_limnaia2

pegasus_large_t_242261_54413302

του Φάνη Μπισμπίκη